تاثیر گروه های اجتماعی دشتستان در پدیده ای به نام انتخابات

 

پیش بینی انتخابات آنهم در جایی سخن از بررسی الگوی رفتار سیاسی و مشارکت پیش بینی ناپذیر ترین جامعه در میان است بسیار پیچیده می نماید. ملت ما هنگامی که کشورهای منطقه و جهان از بحران مشارکت رنج می برند حضوری بسیار عجیب دارند (خرداد 76)  و در جایی نیز آمار شرکت کنندگان به رقمی بحرانی می رسد (شوراهای دوم) تا اثبات شود جامعه ایران پیش بینی ناپذیر است، باری قدرت در پایین و پراکنده است، کسی که بتواند آنرا خوب بسیج کند می تواند اهرمی پیدا کند تا راهی به نظام سیاسی باز کند. شرایط ایران در مشارکت مردمی بسار منحصر است..

                                              *                 *                    *

برای درک بهتر هر آنچه آنرا مشارکت در قالب انتخابات می نامیم لازم است برای درک بهتر سطوح تفکیک شوند.

1-سطح خرد:ناظر بر ناگهانی بودن، طبیعت انفجاری و ا اجتناب ناپذیری آن است.تبلیغات در این برهه نقش مهمی دارند، ویژگیهای فردی ، لجبازی با رسانه ها و..، اشتباهات حریف، عدم رفتار آمرانه فاقد صداقت و دید عوام الناسی نسبت به مردم.

2-سطح میانه: ناظر بر گروه های موثر در فرآیند انتخابات نظیر اقوام، زنان ، جوانان ، جامعه ی روستایی و.. و الگوی رفتار سیاسی آنها ست.

3-سطح کلان : حمایت کننده های مالی، سیاسی و ..

بحث مورد نظر ما به لحاظ شرایط زمانی بیشتر مشمول سطح میانه است.

                                              *                   *                 *

شرایط حاضر منطقه: دشتستان در عین سادگی یک سیستم سنتی بسیار شرایط بسیار پیچیده ای دارد.کافیست تا بر مولفه های مهم آن اشاره ای کوتاه کنیم:

 سیستم حاکم تقریبا سنتی است و هنجارهای اجتماعی نقش تعیین کننده ای دارند، تجمیع در اقوام به جای احزاب بسیار رایج تر است،آراء کثیری سیال و شناور است،هیچ فوق ستاره ای وجود  ندارد،اجماع در ((نه)) ( برای سازمتن نیافته ها) آسان تر است تا اجماع در ((آری))،شخصیت گرایی بیشتر است تا برنامه گرایی، جهان بینی سیاه و سفید،خودی و غیر خودی وجود دارد،برخی چهره ها مقبولیت ندارند،مرحله گذار در تغییر گرو هها ی مرجع مشهود است، تشخیص الگوی رفتار سیاسی مردم بسیار مشکل  و مردم پیش بینی ناپذیرند، شرایط کلی جامعه (( احساسی- اجباری)) است،مردم دشتشتان با عدم انتخاب حتی یک کاندیدای مجلس بطور متوالی و برای دوبار نشان داده اند بسیار تنوع پذیرند،در میان برخی فعالان سیاسی منتسب به احزاب دلسردی احساس می شود، عدول از آراء جمعی اقوام اجبار اجتماعی سنگینی در پی دارد و آنچه که مشهود است اجبار اجتماعی افراد از تبعیت از الگوی سیاسی اقوام و طایفه هاست، هرچند این روند طی چند سال اخیر با مسایلی چون پذیرش مهاجرت ها بسیار دستخوش شده است ولی همچنان امری اجتناب ناپذیر است، جالب آنکه بخشی که حتی خود را عضو طایفه ای بزرگ هم نداند از تولید هنجارهای اقوام در انتخاب افراد بطور غیر مستقیم تبعیت می کند...

                                               *                *               *               

گروه ها:تفکیک گروه های اجتماعی بطور کامل صحیح نیست،در شرایطی که اکثرا هر یک از مشمولین گروه ها در دیگر گروه های نیز عضو هستند. مثلا روستایی با نفوذ اصلاح طلب یا جوان مزیری پیشه ور. اگر انتخابات را نقش گروه های اجتماعی در کسب قدرت سیاسی بدانیم در حوزه ی دشتستان گروه های اجتماعی بسیار خلط هستند، این امر سبب شده تا نتوان تفکیک دقیقی حتی میان گروه های بارز قایل شد.لکن برای تشریح شرایط هر سیستمی نیازمند خرد سیستم ها هستیم.

1-اقوام و طایفه ها: بخش اصلی آراء سازماندهی شده ی یک کاندیدا را به خود اختصاص می دهد (خصوصا آراء ایجابی) و در بر گیرنده بسیاری گروه های دیگر است.اقوام در دشتستان بیشتر شبیه به احزاب در نظام های دموکراتیک عمل می کنند، با این تفاوت که آراء احزاب فکری ست و آراء اقوام احساسی-پیوندی.

2-جامعه ی روستایی:گروه مذکور خواسته های مشخصی دارد و این خواسته ها بر رفتار سیاسی آنها تاثیر می گذارد، روستاییان در برخورد با دنیای امروز مجبورند حسابگرانه عمل کنند، جامعه روستایی که از آراء قابل توجهی برخوردار است در نقاط چند قومیتی و به شرط و جود چند کاندیدا از حوزه کوچکتر سازماندهی شده عمل نخواهد کرد.

3-آراء خاموش: با نگاهی به میزان مشارکت در هرمنطقه و در نظر گرفتن درصد کسانی که در انتخابات شرکت نکرده اند می توان به قدرت این گروه پی برد، آراء خاموش آن بخش از آراییست که همواره غفلت هر کاندیدا را نمایان می کند، البته این گروه همیشه وجود دارد، این گروه در آخرین روزها می تواند با پیوستن به یک کاندیدا آراء او را دگرگون سازد، شرایط حساس روزهای آخر و بسیاری شرایط موجب غفلت بساری از آن می شود.

4-احزاب:احزاب چند لبه دارند، اول آنکه با گسترش احزاب در حوزه  و استان و جذب شخصیت های صاحب نفوذ و صاحب رای نمی توان نقش آنها را نادیده گرفت. دوم آنکه دلسردی در میان بخشی از اعضای صاحب نفوذ مبنی بر تکلیف از بالا و عدم مشارکت آنها در تصمیم کیری وجود دارد. سوم آنکه احزاب می توانند پرچم افراد بدون طوایف انسجام یافته شوند.

5-طبقه ی متوسط:این گروه بسیار محتاط عمل می کند و البته که آراء قابل توجهی را نهفته دارد. طبقه ی متوسط هرگاه احساس امنیت کافی کند وارد میدان می شوند.

6-گروه های مرجع:به اعتقاد من این گروه کمی متحول خواهد شد،با افزایش شمار دانشجویان و تحصیل کردگان به نظر می رسد گروه مرجع در حال گذار است ،پس تشخیص این گروه با گذشته کمی متفاوت به نظر می رسد.

7-صاحبان رسانه:امروزه گروه مذکور خصوصا در جوامع توده وار نقش عمده ای را از طریق القاء مفاهیم دلخواه ایفا می کنند، حقیقت آنست که در دشتستان نقش رسانه گروه های خاص را هدف قرار می دهد، درهرحال تاثیر نشریات محلی نقش بارز می نماید، متاسفانه در این حوزه ه ابزار رسانه بیشتر می توانند به ضد تبلیغ تبدیل شوند چرا که گروه های مورد هدف آسان تر نه می گویند تا آری.باید در نظر داشت پیام رسانی مستقیم به مردم خصوصا شفاهی نیز نوعی ضد تبلیغ محسوب می شود( دید سلبی).

8-شکل گیری گروه های جدید در جریان انتخابات: ایتلاف های گروهی و قومی ، گرد آمدن گروه های جدید و وسوسه به قدرت رسیدن، اجماع گروه های ناپایدار تحت عنوان جوانان یا زنان و امثالهم خصوصا در مدت زمانی نزدیک تر به انتخابات قابل پیش بینی ست.

 

9-اصناف، کارگران، پیشه وران و تجار: در دشتستان  این گروه ها از رای چندان مستقلی برخوردار نیستند و بیشتر تحت تاثیر دیگر گروه ها ( خاصه اقوام) و بصورت پراکنده عمل خواهند کرد، حتی روحانیون منطقه نیز شرایط عمل دسته جمعی را ندارند.

10-شخصیت های با نفوذ: سخن از افرادیست که آراء کثیری را جابجا می کنند، این افراد اغلب براحتی قابل شناساییند و معمولا در طایفه خود نیز به نظر آنها توجه ویژه ای میشود و عضو همان گروه بزرگ ترند.

11-زنان:با آنکه تشکل چندان مستقل و قوی از آنها وجود ندارد ولی این گروه خصوصا زنان متوسط و متوسط رو به پایین می توانند بسیار موفق عمل کنند.

12-جوانان: سیاسی شدن این گروه منجر به پیچیده شدن شدید این قشر هم شده است،جمعیت بالای گروه مذکور هر کاندیدایی را برآن خواهد داشت تا برای جلب آراء از آنها هر برنامه ای را ارایه دهد.

 

13-گرو ه های مذهبی-سیاسی: هنوز هم این گروه ها در ایران نقش بارزی را در قدرت سیاسی ایفا می کنند. تکیه ها، مساجد و بسیج عمومی هرچند در انتخابات مگر در شرایط خاص یکپارچه عمل نخواهند کرد ولی به دلیل نوع جامعه پذیری احتمالا آراء نزدیکی را به صندوق ها خواهند انداخت.

 

 

اشتباه گروههای رقیب، فرآیندهای مهم، ارزشهای مطرح شده برای اکثریت مردم، بسیج شدن عاطفی مردم بطور غیر رسمی، خصایص فردی، گذشته و حال او و...در اقبال یک فرد بسیار موثرند.درک زمانه در زمان اندک پیروزیست.